Como funcionan as eleccións
Do sobre na urna ao Goberno: que se elixe o 29 de novembro, como se contan os votos e como se converten en escanos. Coas regras da lei e os datos oficiais.
- electores
- 38.730.187
- electores
- mesas electorais
- 61.033
- mesas electorais
- deputados
- 350
- deputados
- senadores elixidos nas urnas
- 209
- senadores elixidos nas urnas
Que se elixe: dúas cámaras
O mesmo día vótase ao Congreso e ao Senado, cada un coa súa papeleta e a súa urna.
Congreso: 350 deputados
Vótanse listas de partido en cada provincia. Fan falta 176 para a maioría absoluta, a que se pide na primeira votación de investidura.
Senado: 209 elixidos nas urnas
Vótase a persoas: 4 por provincia, 3 ou 1 por illa e 2 en Ceuta e en Melilla. Ademais, os parlamentos autonómicos designan outros senadores segundo a súa poboación.
O percorrido do teu voto
Sete pasos, do colexio electoral á investidura.
1. 8:00
Constitúese a mesa
Presidente e dous vogais, elixidos por sorteo entre os electores da sección. Hai unha urna para o Congreso e outra para o Senado.
2. 9:00 a 20:00
Votas
Con DNI, pasaporte ou carné de conducir con foto. Un sobre branco para o Congreso e un sepia para o Senado.
3. 20:00
Peche e reconto
O reconto é público e faise na propia mesa: primeiro o Congreso e despois o Senado, papeleta a papeleta.
4. Esa noite
As actas
A acta pégase na porta. Os orixinais van ao xulgado e unha copia a Correos. Interior difunde os datos provisionais.
5. 4 a 7 de decembro
Escrutinio xeral
As Xuntas Electorais Provinciais comproban as actas, suman o voto de quen vive no estranxeiro e dan o resultado oficial.
6. 23 de decembro
Constitúense as Cortes
Os deputados e os senadores xuran ou prometen a Constitución e elixen as Mesas do Congreso e do Senado.
7. Despois
Investidura
O Rei propón un candidato a presidente do Goberno e o Congreso vota se lle dá a súa confianza.
Cantos deputados elixe cada provincia
A circunscrición é a provincia. Cada unha ten polo menos 2 deputados (Ceuta e Melilla, 1) e o resto repártese segundo a poboación.
- 4Albacete: 4 deputados
- 12Alicante/Alacant: 12 deputados
- 6Almería: 6 deputados
- 4Araba/Álava: 4 deputados
- 7Asturias: 7 deputados
- 3Ávila: 3 deputados
- 5Badajoz: 5 deputados
- 8Illes Balears: 8 deputados
- 32Barcelona: 32 deputados
- 8Bizkaia: 8 deputados
- 4Burgos: 4 deputados
- 4Cáceres: 4 deputados
- 8Cádiz: 8 deputados
- 5Cantabria: 5 deputados
- 5Castellón/Castelló: 5 deputados
- 5Ciudad Real: 5 deputados
- 6Córdoba: 6 deputados
- 8A Coruña: 8 deputados
- 3Cuenca: 3 deputados
- 6Gipuzkoa: 6 deputados
- 6Girona: 6 deputados
- 7Granada: 7 deputados
- 3Guadalajara: 3 deputados
- 5Huelva: 5 deputados
- 3Huesca: 3 deputados
- 5Jaén: 5 deputados
- 4León: 4 deputados
- 4Lleida: 4 deputados
- 4Lugo: 4 deputados
- 38Madrid: 38 deputados
- 11Málaga: 11 deputados
- 10Murcia: 10 deputados
- 5Navarra: 5 deputados
- 4Ourense: 4 deputados
- 3Palencia: 3 deputados
- 8Las Palmas: 8 deputados
- 7Pontevedra: 7 deputados
- 4La Rioja: 4 deputados
- 4Salamanca: 4 deputados
- 7Santa Cruz de Tenerife: 7 deputados
- 3Segovia: 3 deputados
- 12Sevilla: 12 deputados
- 2Soria: 2 deputados
- 6Tarragona: 6 deputados
- 3Teruel: 3 deputados
- 6Toledo: 6 deputados
- 16Valencia/València: 16 deputados
- 5Valladolid: 5 deputados
- 3Zamora: 3 deputados
- 7Zaragoza: 7 deputados
- 1Ceuta: 1 deputados
- 1Melilla: 1 deputados
De onde saen os 350
102 fixos: 2 por cada unha das 50 provincias e 1 para Ceuta e outro para Melilla. Os 248 restantes, segundo a poboación.
Respecto a 2023 cambian dúas: Madrid pasa de 37 a 38 e Cádiz baixa de 9 a 8.
Non todos os escanos «custan» igual
Teruel: 3 deputados35.418 electores por escano
Madrid: 38 deputados145.719 electores por escano
Cálculo propio cos electores das listas de votación. Os escanos repártense por poboación, non por electores: a cifra só serve para ilustrar.
De votos a escanos: a lei D'Hondt
Dentro de cada provincia, as candidaturas con alomenos o 3 % dos votos válidos repártense os escanos así: divídense os seus votos entre 1, 2, 3… e os escanos van para os cocientes máis altos.
Exemplo inventado: nin a circunscrición nin os votos existen.
| Candidatura | Votos | ÷1 | ÷2 | ÷3 | ÷4 | ÷5 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| A | 38.000 | 38.000 | 19.000 | 12.666,7 | 9.500 | 7.600 |
| B | 27.000 | 27.000 | 13.500 | 9.000 | 6.750 | 5.400 |
| C | 16.000 | 16.000 | 8.000 | 5.333,3 | 4.000 | 3.200 |
| D | 9.000 | 9.000 | 4.500 | 3.000 | 2.250 | 1.800 |
| E | 5.000 | 5.000 | 2.500 | 1.666,7 | 1.250 | 1.000 |
| Fpor baixo do 3 % | 2.950 |
En branco: 2.000. Nulos: 1.500 (non contan).
Votos válidos
99.950
Barreira do 3 %
2.998,5
Co voto en branco, F queda a 48,5 votos da barreira e non entra no reparto.
Cada escano vai para o cociente máis alto que queda na táboa.
- Escano sen repartir
- Escano sen repartir
- Escano sen repartir
- Escano sen repartir
- Escano sen repartir
Para probar cos votos reais de 2023 ou cambiar as regras, usa a calculadora de escanos.
O teu voto: válido, en branco ou nulo
Non é o mesmo votar en branco que anular o voto.
Voto a unha candidatura
Válido e conta no reparto
Conta para esa lista no reparto de escanos e para calcular a barreira do 3 %.
Voto en branco
Válido, sen escanos
No Congreso, o sobre baleiro; no Senado, a papeleta sen marcas. Non lle dá escanos a ninguén, pero conta como válido: sobe un pouco o listón do 3 %.
Voto nulo
Non conta para nada
Papeletas non oficiais, sen sobre, de candidaturas distintas no mesmo sobre, con nomes riscados ou, no Senado, con máis cruces das permitidas.
Dúas papeletas, dúas formas de votar
A do Congreso é branca e vótase a unha lista enteira. A do Senado é sepia e vótase a persoas.
Congreso: lista pechada
Escolles a papeleta dunha candidatura e métela no sobre branco. Non se pode riscar nin cambiar a orde: os escanos van para os candidatos na orde da lista, que alterna mulleres e homes.
Senado: marcas ata 3 nomes
Unha soa papeleta con todos os candidatos. Marcas cunha cruz a quen queiras, tamén de partidos distintos: ata 3 nas provincias, 2 en Gran Canaria, Mallorca, Tenerife, Ceuta e Melilla, e 1 nas demais illas. Saen os máis votados.
E despois: a investidura
O Congreso elixe o presidente do Goberno. Non se vota directamente nas urnas.
Primeira votación: 176 síes
O candidato necesita a maioría absoluta: 176 votos a favor. As abstencións e as ausencias non suman.
48 horas despois: máis síes que nons
Abonda a maioría simple. En xaneiro de 2020 houbo unha investidura así: 167 a favor, 165 en contra e 18 abstencións.
Dous meses de prazo
Se aos dous meses da primeira votación ninguén foi investido, disólvense as Cortes e convócanse novas eleccións.
Que sumas chegan a 176? Próbao no simulador de pactos.